Een ziekenhuis van de toekomst verrijst momenteel in Rotterdam: het nieuwe Erasmus MC dat wordt opgeleverd in 2017. "Dat ziekenhuis wordt op basis van vraaggestuurde zorg gebouwd en ingericht", vertelt projectsecretaris Liesbeth van Heel, die vanaf het begin heel intensief is betrokken bij het nieuwbouwproject. “Zo is het gebouw zo geconstrueerd dat het optimaal daglicht toelaat. Dat verbetert de sfeer aanmerkelijk. Verder zijn de afdelingen ingericht als kleine eenheden, wat de overzichtelijkheid en het comfort van zowel patiënten als personeel ten goede komt. Patiënten hebben te maken met een vast team dat daardoor betere, meer gedifferentieerde zorg kan bieden. Eenpersoonskamers met een eigen badkamer verhogen het gevoel van privacy en het idee zelf controle en meer bewegingsvrijheid te hebben. We lanceren ook een app op de mobiele telefoon waarmee patiënten tot een uur van tevoren zelf hun maaltijd kunnen bestellen, en dat hoeft niet per se om 18.00 uur te zijn. De tijden zijn wat dat betreft, net als die voor het bezoek, verruimd.”
Veel aandacht wordt verder besteed aan groenvoorzieningen. Er komt onder meer een ruim opgezet atrium met veel planten en licht. “ Mensen herstellen het snelst thuis, in een vertrouwde omgeving. Dat is lang niet altijd mogelijk, dus moeten ziekenhuizen proberen die situatie zo goed mogelijk te benaderen. Het scheelt al zoveel als mensen zich op hun gemak en welkom voelen. Ze ondergaan hun behandeling dan minder stressvol, wat ook weer ten goede komt aan het herstel. Het is wat dat betreft een combinatie van factoren”, aldus van Heel.
Illusie van de geur
"Een van de noviteiten die binnen de zorg steeds vaker wordt toegepast is het gebruik van geur. Op het gebied van geurtoepassingen binnen zorginstellingen zijn diverse positieve resultaten geboekt", aldus Tanja Deurloo. Zij is van huis uit chemicus, en oprichtster van Annindriya dat bedrijven en zorginstellingen adviseert over de toepassingen van geuren. Geur is het enige zintuig dat direct met het limbische deel van onze hersenen is verbonden, met wat wel het reptielenbrein wordt genoemd. Het werkt dan ook onbewust sterk op onze perceptie, onze beleving van de omgeving en stuurt ook ons gedrag. Geur kan bijvoorbeeld bijdragen aan de vermindering van de agressie bij psychiatrische patiënten. “Maar geur is zeker geen killer application,” aldus Deurloo. “Het werkt alleen in combinatie met andere omgevingsfactoren, zoals een positieve benadering van medewerkers en een prettige omgeving. Zo vermindert heliotropine - een vanilleachtige geur - de stress bij mensen die een MRI-scan ondergaan.”
Juist vanwege de directe inwerking ervan kan met geuren ook een illusoir effect worden bereikt. Zo vinden veel ouderen verpleeghuizen niet schoon, terwijl die door het gebruik van microvezels echt brandschoon zijn. Alleen: de geur van boenwas of chloor ontbreekt. Deurloo: “Aan die perceptie kun je met geurtoevoegingen makkelijk wat doen. Net zoals je BMW zijn klanten de illusie geeft dat de auto’s naar authentiek leer ruiken, ook al is door de verbeterde leerlooiertechniek de oorspronkelijke, specifieke leergeur verdwenen.”
Op een vergelijkbare manier werkt ook een strandkamer in een verzorgingstehuis voor demente bejaarden. Hoewel volledig kunstmatig, ervaren ouderen een verblijf alsof ze een echt uitje maken. Na afloop hebben de bewoners positievere emoties en zijn beduidend opgewekter. Deurloo: “Een healing environment kan echt een verschil maken.”